Thời điểm giao mùa - Những ca cấp cứu thường gặp & cách xử trí ban đầu

Thời điểm cuối tháng 9, tiết trời bắt đầu thay đổi, ban ngày nắng nóng nhưng tối và sáng lại se lạnh. Đây là giai đoạn nhiều người dễ mắc các vấn đề sức khỏe đột ngột. Thực tế, khoa cấp cứu các bệnh viện ghi nhận số ca nhập viện tăng rõ rệt mỗi khi giao mùa, đặc biệt ở trẻ nhỏ, người cao tuổi và những người có bệnh nền.

Vậy đâu là những tình huống cấp cứu thường gặp, và chúng ta có thể xử trí ban đầu như thế nào trước khi đến bệnh viện?

1. Sốt cao, co giật ở trẻ em

• Tình huống thường gặp: Trẻ sốt cao đột ngột do virus, cảm cúm. Nếu nhiệt độ lên quá 39–40°C, trẻ có thể co giật.

• Xử trí ban đầu:

  • Đặt trẻ nằm nghiêng để tránh sặc đờm dãi.

  • Nới lỏng quần áo, không ghì chặt.

  • Dùng khăn sạch lau mát ở nách, bẹn, trán.

  • Khi trẻ tỉnh, cho uống nhiều nước.

• Lưu ý: Không tự ý dùng thuốc hạ sốt quá liều, không nhét vật cứng vào miệng. Đưa trẻ đi cấp cứu ngay sau cơn co giật.

Một chiếc nhiệt kế và gạc sạch trong túi sơ cứu sẽ giúp bạn kiểm soát tình huống nhanh chóng.

2. Khó thở, hen phế quản tái phát

• Tình huống thường gặp: Thời tiết lạnh, độ ẩm cao dễ kích phát cơn hen, khiến người bệnh ho dữ dội, thở khò khè, thậm chí tím tái.

• Xử trí ban đầu:

  • Giúp người bệnh ngồi thẳng, dựa lưng để dễ thở.

  • Sử dụng thuốc xịt giãn phế quản nếu có sẵn.

  • Trấn an để người bệnh bình tĩnh, vì hoảng loạn sẽ làm tình trạng nặng thêm.

• Lưu ý: Nếu sau 15 phút không cải thiện, cần gọi cấp cứu ngay.

Trong những chuyến đi xa hoặc ở nhà, túi sơ cứu có sẵn khẩu trang và găng tay giúp hỗ trợ an toàn khi xử lý cơn khó thở.

3. Đột quỵ do thay đổi nhiệt độ

• Tình huống thường gặp: Người lớn tuổi, đặc biệt có bệnh tim mạch – huyết áp, dễ bị đột quỵ khi nhiệt độ thay đổi đột ngột.

• Dấu hiệu nhận biết FAST:

  • F (Face): Méo miệng, mặt xệ.

  • A (Arm): Yếu liệt một bên tay.

  • S (Speech): Nói khó, ú ớ.

  • T (Time): Thời gian vàng – cần gọi cấp cứu ngay.

• Xử trí ban đầu: Giữ bệnh nhân nằm nghiêng an toàn, nới lỏng quần áo, không cho ăn uống gì.

Một số điện thoại cấp cứu ghi sẵn trong túi sơ cứu có thể là cứu cánh trong tình huống này.

4. Giữ ấm & phòng ngừa bệnh hô hấp

• Mặc quần áo nhiều lớp, dễ tháo ra khi nóng.

• Giữ ấm vùng cổ, ngực, bàn chân vào buổi sáng và tối.

• Uống đủ nước, ăn nhiều rau quả để tăng đề kháng.

• Đeo khẩu trang khi ra ngoài để hạn chế virus đường hô hấp.

Lời kết

Giao mùa luôn tiềm ẩn nhiều rủi ro sức khỏe. Việc nắm vững kỹ năng sơ cứu cơ bản giúp bạn bình tĩnh ứng phó trong “thời gian vàng”, giảm nguy cơ biến chứng nặng. Và như một thói quen nhỏ nhưng hữu ích, hãy trang bị túi sơ cứu gia đình/mùa lạnh. Thà có mà không dùng tới, còn hơn lúc cần lại không có.

An toàn không phải là điều tự nhiên có sẵn, mà là sự chuẩn bị của mỗi chúng ta.